PATRON SZKOŁY

 

 

W roku 2009 obchodzić będziemy 211 rocznicę
urodzin Adama Mickiewicza
.  

 

Urodził się 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu koło Nowogródka. Był synem Mikołaja Mickiewicza - adwokata przy sądach nowogródzkich oraz Barbary z Majewskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej u oo. dominikanów w Nowogródku Mickiewicz wstąpił w 1815 r. na uniwersytet w  Wilnie, gdzie uzyskał solidne wykształcenie w zakresie filologii klasycznej, literatury ojczystej i  historii. W tym czasie wraz z przyjaciółmi założył mające charakter spiskowy Towarzystwo Filomatów (miłośników wiedzy). Naczelne hasło Towarzystwa, czyli "ojczyzna, nauka, cnota", stały się drogowskazem moralnym i ideowym dla studiujących w tym czasie młodych  ludzi.   

 

Mickiewicz kończy studia w 1819 roku i zaraz potem przenosi się do Kowna, gdzie od września rozpoczyna prace jako nauczyciel szkoły średniej. Utrzymuje ścisły kontakt z działającym w Wilnie Towarzystwem Filaretów i z tego powodu, gdy wzrasta fala prześladowań Polaków na Litwie, zostaje aresztowany i osadzony w zamienionym na wiezienie klasztorze ojców Bazylianów w  Wilnie. Przebywa tam od 23 X 1823 r. aż do procesu (21 IV 1824 r.), a następnie, na mocy wyroku, zostaje zesłany w głąb Rosji, gdzie spędzi następnych piec lat życia, miedzy innymi w Petersburgu, Odessie i Moskwie. Podczas zesłania poznaje wielu wybitnych rosyjskich pisarzy, inteligentów i działaczy politycznych. Jest to dla Mickiewicza bardzo ważny okres w życiu. To właśnie wtedy poznaje ogromny kraj, wraz z jego wielonarodowa kultura i obyczajami.  

 

W 1825 r. Adam Mickiewicz wyruszył do Odessy, gdyż otrzymał polecenie objęcia posady nauczyciela w tamtejszym liceum. Z  Odessy kilkakrotnie robi wycieczki na Krym. W czasie zesłania Mickiewicz pracuje także jako urzędnik państwowy w kancelarii gubernatora. Echa tej przymusowej pracy w administracji carskiej, a wiec niejako na rzecz zaborcy, znajdą później odbicie w Konradzie Wallenrodzie.  

 

W 1829 r. dzięki pomocy przyjaciół Mickiewicz opuszcza Rosje i wyjeżdża do Niemiec, a stamtąd do Rzymu. Jest to okres tak zwanych romantycznych podróży, w czasie których poeta zawiera wiele cenny znajomości, zdobywa doświadczenie i poznaje Europę.  

 

W Rzymie dowiaduje się o wybuchu w Polsce powstania listopadowego. Z nie wyjaśnionych do końca do dzisiaj powodów, nie bierze w nim udziału: jego trwająca ponad rok podróż z Rzymu - przez Genewę i Paryż - do Wielkopolski, budzi wiele wątpliwości. W  Wielkopolsce poeta zdaje się czekać na upadek powstania, a gdy to następuje, Mickiewicz bierze udział w Wielkiej Emigracji, wyjeżdża najpierw do Drezna (wiosna 1832 roku - wtedy powstaje III cześć Dziadów), a później do Paryża.  

 

W Paryżu spędza kilka lat, biorąc początkowo udział w życiu politycznym emigracji polistopadowej, jednak szybko zniechęcają go wewnętrzne spory i kłótnie. Pisze wtedy Pana Tadeusza (1834). Po 1834 roku próbuje zaistnieć na paryskich scenach swa twórczością dramatyczna. Jednakże ani Konfederaci barscy, ani Jakub Jasinski, czyli dwie Polski, obie napisane po francusku, nie osiągają sukcesu. W tym czasie poeta znajduje się w bardzo złym stanie psychicznym, w jednym z listów tak napisze o swojej sytuacji: "Miąłem tego lata wiele smutków osobistych i familijnych". Kondycji psychicznej Mickiewicza nie poprawi również ślub z Celina Szymanowska, z która poeta miął sześcioro dzieci.  

 

W 1839 roku otrzymuje propozycje wyjazdu do Szwajcarii. do Lozanny, gdzie ma objąć katedrę profesora literatury rzymskiej na tamtejszym uniwersytecie. Z propozycji tej korzysta. W Szwajcarii powstają ostatnie wiersze Mickiewicza, który po roku 1839 skoncentruje się już wyłącznie na dziełach pisanych proza, publicystyce oraz działalności politycznej. Pobyt w Szwajcarii trwa bardzo krótko, już w 1840 roku Mickiewicz decyduje się na powrót do stolicy Francji.  

 

W latach 1840 - 1844 wykłada jako profesor na katedrze literatur słowiańskich w paryskiej College de France. W 1844 roku za propagowanie idei Andrzeja Towiańskiego i głoszenie panslawizmu został usunięty z uczelni. W 1848 r., na wieść o wybuchu Wiosny Ludów, Mickiewicz wyjeżdża do Rzymu, gdzie próbuje zorganizować ochotniczy legion polski.  

 

Po powrocie do Paryża współtworzy z przyjaciółmi pismo "Trybuna Ludów", a po jego rozwiązaniu zaprzestał na pewien czas działalności politycznej i podjął prace jako bibliotekarz w paryskiej Bibliotece Arsenalu. We wrześniu 1855 r., na wieść o wybuchu wojny krymskiej (miedzy Francja, Anglia i Rosja), Mickiewicz próbuje jeszcze raz rzucić się w wir pracy politycznej: wyjeżdża do Konstantynopola z zamiarem tworzenia oddziałów polskich (i żydowskich), mających wystąpić przeciwko Rosji. W mieście tym umiera 6 listopada 1855 r. na cholerę.  

 

Jego ciało zostało rok później przewiezione do Paryża, a stamtąd w roku 1890 do Krakowa, gdzie do dziś spoczywa w podziemiach katedry wawelskiej.  

 

 

Oto najważniejsze utwory naszego patrona:

 

1820 - Oda do młodości, Pieśń filaretów
1822 - I tom Poezji
1823 - II tom Poezji (m.in. II i IV cz. Dziadów)
1826 - Sonety krymskie
1828 - Konrad Wallenrod
1830 - Do matki Polki
1831 - Śmierć pułkownika, Reduta Ordona
1832 - III cześć Dziadów
1832 - Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego
1834 - Pan Tadeusz
1837 - Konfederaci barscy, Jakub Jasiński
1839/40 - liryki lozańskie
1848 - Skład zasad
1849 - artykuły w "Trybunie Ludów"